Engelse vertaling van het gezamenlijke persbericht van Rijkswaterstaat, de provincie Noord-Holland, de gemeente Amsterdam, de Haven van Amsterdam en de gemeente Velsen. Link naar het persbericht: Koning opent Zeesluis IJmuiden | Rijkswaterstaat

Zijne Majesteit de Koning heeft op woensdag 26 januari 2022 de Zeesluis IJmuiden officieel in gebruik genomen. Met een druk op de knop opende koning Willem-Alexander vanuit het Sluis Operation Centre (SOC) de binnenste poort van de grootste zeesluis ter wereld. Hiermee gaf de Koning het eerste schip, de Bontrup Amsterdam, officieel toegang tot het Noordzeekanaal. Daar werd het schip verwelkomd door een vloot van schepen, die representatief zijn voor de maritieme dienstverleners en overheidsinstanties in de haven, zoals het Loodswezen, Svitzer, de politie, de kustwacht, de Koninklijke Marechaussee, de douane, de KNRM, De Koperen Ploeg en het Corps van de Vletterlieden.

Dankzij de nieuwe zeesluis blijven het Noordzeekanaalgebied, de haven van Amsterdam en de verbindingen met het Europese achterland de komende honderd jaar goed bereikbaar. De investering in de Zeesluis IJmuiden betekent een aanzienlijke verbetering van de bereikbaarheid binnen het hoofdwaterwegennet.

De verbeterde bereikbaarheid van het Noordzeekanaalgebied via de zeesluis draagt bij aan belangrijke veranderingen in de havens, zoals de energietransitie en de overgang naar een circulaire economie. Met de opening van de zeesluis kunnen deze zich verder ontwikkelen en groeien, en zo bijdragen aan de noodzakelijke duurzaamheid van de economie en de samenleving.

Van het getij onafhankelijke hekken

De nieuwe, grotere zeesluis vervangt de Noordersluis, die bijna honderd jaar geleden, in 1929, werd gebouwd. De Zeesluis IJmuiden is 500 meter lang, 70 meter breed en 18 meter diep, waarmee het de grootste zeesluis ter wereld is. Dankzij de diepte van 18 meter kunnen schepen de zeesluis ongeacht het getij gebruiken en soepel en veilig naar de Amsterdamse havenregio varen. Hierdoor zijn de havens 24 uur per dag en 7 dagen per week bereikbaar via de zeeverbinding in IJmuiden. Het bevaren van de nieuwe zeesluis is eenvoudiger te plannen en efficiënter. Dit maakt de scheepvaartactiviteiten voorspelbaarder en daarmee de dienstverlening betrouwbaarder.

Een zeesluis als bescherming tegen overstromingen

De zeesluis torent boven het sluizencomplex van IJmuiden uit. De reden hiervoor is dat de zeesluis is gebouwd op een waterkeringshoogte van 8,85 meter boven zeeniveau. Dit betekent dat de sluis is voorbereid op de stijging van de zeespiegel en ook in de toekomst het land in het noordwestelijke deel van de Randstad zal blijven beschermen.

Selectieve extractie

De maatregel ‘Selectieve afvoer’ vormt een belangrijk onderdeel van het project IJmuiden Zeesluis. Bij gebruik van de nieuwe zeesluis stroomt er tijdens het sluizen meer zout water het Noordzeekanaal in dan bij gebruik van de Noordersluis. Om de natuur, de landbouw, de tuinbouw en de drinkwatervoorziening tegen verzilting te beschermen, is een oplossing gevonden in de selectieve afvoer van dit zoute water via het spoelsluiscomplex IJmuiden.

Rijkswaterstaat bouwt een dam in het Binnenspuikanaal, ten noorden van de zeesluis, met een opening aan de onderkant. Omdat zout water zwaarder is dan zoet water, wordt alleen het zoute water uit de diepe waterlagen via de opening naar zee afgevoerd, zodat de waterkwaliteit in het Noordzeekanaal en de omliggende gebieden behouden blijft.

Bouw van een zeesluis

De bouw van de Zeesluis IJmuiden begon in juli 2016 en werd in augustus 2021 voltooid. Een intensieve periode van innovatief bouwen, waarbij de ruimte beperkt was. Tijdens de bouw kon de scheepvaart via de bestaande sluizen het sluizencomplex blijven passeren. Om hinder op de weg te voorkomen, werden alle materialen en apparatuur over het water aangevoerd. Vanwege de beperkte ruimte en de aangrenzende sluizen werden de bouwactiviteiten grotendeels trillingsvrij uitgevoerd. Alles aan de sluis is gigantisch. Zo wegen de twee operationele sluisdeuren en de reservesluisdeur elk 3.000 ton. Ze zijn zo groot als een flatgebouw: 72 meter lang, 11 meter breed en 24 meter hoog. Voor de bouw van de sluis werd 300.000 kubieke meter beton gebruikt voor onder andere de wanden, de vloer en de deuropeningen. Het beton werd geproduceerd door een betoncentrale op de bouwplaats. Daarnaast is in totaal 4,5 miljoen kubieke meter grond afgegraven.

Toetsen en oefenen

Nadat de bouw was voltooid, begon in het najaar een periode van oefeningen en tests met de sluis. Rijkswaterstaat heeft samen met de exploitanten van het Centraal Nautisch Beheer, de sleepdiensten, de vletterlieden (die schepen in de sluis afmeren), de loodsdienst en de hulpdiensten de zeesluis getest. Een belangrijk onderdeel van het testen van de sluis was het ervaren van de stromingen in de sluiskamer en de kracht op de trossen als gevolg van de uitwisseling van zoet en zout water.

Terugblik op de openingswedstrijden

Gezien de pandemie en de geldende maatregelen werd de officiële opening bijgewoond door een kleine groep mensen. Dit vond plaats in het Sluis Operation Centre in aanwezigheid van de direct betrokken partijen. Na de officiële opening sprak Zijne Majesteit de Koning onder meer met de bouwers van het aannemersconsortium OpenIJ en omwonenden. De Koning sprak ook met de exploitanten van de sluis en vertegenwoordigers van de havenindustrie. Om iedereen zoveel mogelijk bij de opening te betrekken, was de ceremonie via een online stream te volgen op www.openingzeesluisijmuiden.nl. In de komende periode kunnen geïnteresseerden de openingsceremonie via dezelfde link bekijken.

Samenwerking

Het project Zeesluis IJmuiden is een samenwerkingsverband tussen de convenantpartijen: het Ministerie van Infrastructuur en Waterbeheer, de provincie Noord-Holland, de gemeente Amsterdam, samen met Haven Amsterdam en de gemeente Velsen. In opdracht van Rijkswaterstaat heeft het aannemersconsortium OpenIJ (BAM-PGGM en VolkerWessels) de zeesluis gebouwd. OpenIJ zal de komende 26 jaar ook verantwoordelijk zijn voor het onderhoud. Het project wordt medegefinancierd door het CEF-fonds (Connecting Europe Facility) van de Europese Unie.