UK Partnerships Hub – Terugkoppelingspaneel

Negativiteit in handbacks hoeft geen zelfvervullende voorspelling te zijn

Vorige week hebben we gesproken over onze bijdrage aan de recente UK Partnerships Hub, een evenement waarbij invloedrijke belanghebbenden uit de particuliere en publieke sector op het gebied van PPP-infrastructuur met elkaar in debat gingen over belangrijke kwesties binnen de sector.

Hoewel infrastructuurprojecten noodzakelijkerwijs gericht zijn op een overvloed aan complexiteiten, details en praktische aspecten, was een terugkerend en fundamenteel thema in de dialoog de voortdurende commerciële partnerschappen waarop ze zijn gebaseerd en de menselijke relaties waarvan ze afhankelijk zijn.

Het panel over de transitie naar klimaatneutraliteit, waarvan Invesis-projectdirecteur Edward Thompson deel uitmaakte, legde in zijn conclusies (die je hier kunt lezen) evenveel nadruk op houding, vertrouwen en samenwerking als op technische vereisten. Hetzelfde geldt voor het panel dat zich buigt over de afhandeling van honderden aanstaande projectoverdrachten.

Dat panel was uitgenodigd om vijf van de tien aanbevelingen van DLA Piper voor een succesvolle uitvoering te bespreken, waaronder aspecten van het toekomstige aanbestedingsbeleid en de rol van de kredietverstrekker, evenals de oprichting van een Raad voor Geschillenbeslechting en een Werkgroep Duurzaamheid. Maar volgens Iain Harris, hoofd UK Concessions (UK) bij Invesis, „had het ‘People Charter’ de grootste impact van allemaal en leidde het tot een constructieve discussie.”

Verandering biedt kansen

Er zijn talrijke projecten waarvan de contracten ten einde lopen en de komende jaren zal er veel aandacht worden besteed aan de details van wat elke partner bij het sluiten van het contract is overeengekomen volgens de relevante voorwaarden. Tegelijkertijd konden die voorwaarden onmogelijk rekening houden met alles wat er sinds de opstelling ervan is veranderd. In de afgelopen 30 jaar is de technologie veranderd, zijn de behoeften van mensen veranderd, vond de Brexit plaats, brak de Covid-19-pandemie uit en is duurzaamheid hoog op de agenda gekomen.

Dit biedt particuliere partijen juist de kans om blijk te geven van hun inzet voor communicatie en samenwerking met hun partners in de publieke sector, tot het einde van deze contracten toe, met het oog op het doorvoeren van aanpassingen zodat op het juiste moment het meest bruikbare en geschikte object wordt teruggegeven.

Het risico van de nieuwe

Toch heerst er ook brede bezorgdheid dat de enorme omvang en complexiteit van het ‘hand-back’-landschap en het nieuwe proces dat dit met zich meebrengt, de kans op aanzienlijke meningsverschillen en rechtszaken vergroten. Maar die negatieve visie dreigt een zelfvervullende profetie te worden. Hoewel het naïef is om te suggereren dat er geen moeilijkheden en meningsverschillen zullen zijn, is het duidelijk dat dit niet de blijvende erfenis hoeft te zijn.

De panelleden merkten echter op dat het huidige gebrek aan middelen – nu de teams die in het begin waren opgezet niet meer bestaan – en het schadelijke verlies aan expertise het er niet gemakkelijker op maken om een positieve indruk achter te laten.

Nu een of twee grote spelers al voor een gespannen sfeer zorgen in een sector die wellicht al als een sector zonder groeipotentieel wordt beschouwd (ondanks de cruciale rol die particuliere investeringen bijvoorbeeld zullen moeten spelen bij het stimuleren van de energietransitie naar klimaatneutraliteit), stroomt er momenteel geen nieuw talent de sector binnen.

Omgekeerd kan het overdragen van goed uitgevoerde projecten aan goed geïnformeerde publieke partijen niet alleen nuttige voordelen opleveren, maar ook een weg banen naar mogelijke toekomstige commerciële relaties en een aantrekkelijk klimaat voor nieuwe arbeidskrachten.

Onzekerheid hoeft niet tot chaos te leiden

Het panel was het er volledig over eens dat overheidsinstanties het volste recht hebben om te controleren of aan de contractuele verplichtingen – waarvan er bij elk project wel honderden kunnen zijn – is voldaan. Het panel benadrukte echter dat hier sprake moet zijn van verstandige samenwerking en overleg, waarbij rekening wordt gehouden met het feit dat verantwoordelijkheden, werkwijzen en doelstellingen mogelijk zijn veranderd, en dat dit alles moet plaatsvinden binnen het bredere kader van een soepele overdracht.

Kortom, wat nodig is, is zakelijk gezond verstand, gecombineerd met ethisch en verantwoord handelen te goeder trouw. Aangezien de bepalingen inzake teruggave in deze contracten – die al decennia lang lopen, waarbij meerdere partijen betrokken zijn, die een enorme waarde vertegenwoordigen en operationeel zeer complex zijn – doorgaans slechts enkele alinea’s of hooguit een paar pagina’s beslaan, is er zeker ruimte voor rationele en evenwichtige oplossingen wanneer er conflicten ontstaan.

Als dat niet het geval is, pleit er zelfs veel voor om de uitspraken in beslechte geschillen openbaar te maken, met name wanneer bepaalde kwesties zich regelmatig voordoen, zodat partijen bij andere overeenkomsten inzicht krijgen in hoe zij met een vergelijkbare situatie kunnen omgaan zonder negatieve gevolgen.

Verstandig en professioneel samenwerken – nu en in de toekomst

Invesis heeft al een voortrekkersrol gespeeld bij de succesvolle teruggave van de snelweg A59, de eerste snelweg in Nederland die tot stand kwam als publiek-privaat partnerschap tussen de overheid en een particulier bedrijf. De A59 werd in december 2020 na een concessieperiode van 18 jaar met succes teruggegeven. De besprekingen over de teruggave van de concessie aan de opdrachtgever begonnen bijna vijf jaar vóór de einddatum van de concessie en in 2020 werd het nodige geplande onderhoud uitgevoerd om ervoor te zorgen dat de kwaliteit van de weg bij de teruggave aan hoge eisen voldeed.

Dankzij de flexibiliteit van het Invesis-team werd het East Ayrshire Community Hospital in 2021 overgenomen door NHS Ayrshire en Arran, vier jaar vóór de oorspronkelijk in het contract vastgelegde datum in 2025. De Trust wilde de overeenkomst vrijwillig beëindigen om het ziekenhuis een nieuwe bestemming te geven en zo tegemoet te komen aan de toekomstige zorgbehoeften van de inwoners van East Ayrshire. Vroegtijdige beëindiging van het contract was echter niet mogelijk, maar Invesis vond wel een innovatieve oplossing waardoor de Trust de leiding kon overnemen. De gemeenteraad prees de rol die Invesis heeft gespeeld, zowel bij het overdrachtsproces als tijdens het 21-jarige partnerschap.

Wij zijn van mening dat de beste resultaten worden behaald wanneer alle betrokkenen bij het overdrachtsproces zich richten op het mogelijk maken van het voortdurende gebruik van hoogwaardige infrastructuur voor toekomstige generaties.