Klant

De Vlaamse openbaarvervoersmaatschappij De Lijn, de gemeente Antwerpen en het Vlaams Agentschap voor Wegen en Verkeer

Locatie

Antwerpen, België

Tramlijn Antwerpen - Brabo 2

Uitbreiding van het Antwerpse tramnetwerk om de verkeersdrukte te verminderen, het openbaar vervoer te verbeteren en het hart van de stad nieuw leven in te blazen.

Als onderdeel van het ambitieuze Masterplan 2020 van Antwerpen heeft het Brabo 2-project het tramnetwerk van de stad uitgebreid en gemoderniseerd, belangrijke openbare pleinen herontwikkeld en nieuwe ondergrondse parkeergarages aangelegd – en dat alles terwijl een van de drukste steden van België gewoon bleef draaien. Het resultaat is een vernieuwd stadscentrum met schonere, snellere en beter bereikbare openbaarvervoersverbindingen voor honderdduizenden dagelijkse pendelaars.

Financiële afronding

november 2015

Bouwperiode

2016 - 2020

Concessieperiode

25 jaar

Teruggave

30 juni 2044

Klant

De Vlaamse openbaarvervoersmaatschappij De Lijn, de gemeente Antwerpen en het Vlaams Agentschap voor Wegen en Verkeer

Locatie

Antwerpen, België

Sponsor/Investeerder

Invesis en Fabricom

Consortium

TramAannemers

Engineering, inkoop en bouw

BAM Contractors/BAM Rail bv - BAM Track, Fabricom

Exploitatie en onderhoud

BAM Maintenance en Fabricom

Kapitaalwaarde

€211m

Ondersteuning van drie overheidsinstanties bij het realiseren van een baanbrekende transformatie van het stadscentrum van Antwerpen

In 2010 kon de vervoersinfrastructuur van Antwerpen de vraag van een groeiende, dynamische stad nauwelijks nog bijhouden. De Vlaamse regering en de stad Antwerpen reageerden hierop met het Masterplan 2020: een ambitieus programma om de tram- en wegeninfrastructuur in de hele stad te moderniseren. Brabo 2 was het derde en meest complexe DBFM-project binnen het masterplan.

In 2015 kreeg het consortium TramContractors – bestaande uit Invesis (80,1%) en Fabricom (19,9%) – drie afzonderlijke opdrachten toegewezen door drie verschillende overheidsinstanties: een DBFM-contract met De Lijn voor de traminfrastructuur, een DBFM-contract met de Vlaamse Staat voor het omliggende wegennet, en een DBF-contract met de Stad Antwerpen voor een tunnel, openbare ruimtes en een ondergrondse parkeergarage.

Om de complexiteit van drie gelijktijdige concessieovereenkomsten in goede banen te leiden, heeft TramContractors een mechanisme voor onderlinge wanbetaling ingevoerd, waardoor alle drie de overeenkomsten als één enkel project konden worden gefinancierd – wat de structuur vereenvoudigde en de financierbaarheid waarborgde. De bouw werd in december 2020 voltooid.

Leiding gegeven aan 80% van een complex PPP-project met drie contracten, waarbij drie overheidsinstanties betrokken waren – en daarmee een baanbrekende transformatie van het stadsvervoer in Antwerpen tot stand gebracht.
Een financieringsmechanisme op basis van kruiselingse wanbetaling, waardoor drie concessieovereenkomsten als één geheel kunnen worden gefinancierd – dit vereenvoudigt de gang van zaken en levert meerwaarde op voor Antwerpen.
Innovatie

Innoveren om de complexiteit te beheersen van drie contracten, drie overheidsinstanties en een stad die nooit stilstaat

Brabo 2 kenmerkte zich door een mate van complexiteit die zelden voorkomt bij stedelijke PPS-projecten: drie afzonderlijke contracten, drie opdrachtgevende instanties en een levendige stedelijke omgeving. TramContractors reageerde hierop door een mechanisme voor onderlinge wanbetaling in te voeren, waardoor alle drie de concessieovereenkomsten als één enkel project konden worden gefinancierd. Dit vereenvoudigde de financiële structuur en verbeterde de financierbaarheid – een aanpak die de instantie vervolgens heeft overgenomen.

De bouw werd eerder voltooid dan volgens het voor de wedstrijd voorgestelde tijdschema, mede dankzij het uitgebreide gebruik van 3D-scanning en digitale ontwerpcoördinatie tussen de vele gelijktijdig lopende werkstromen van het project. Tijdens de aanleg van de Noorderlijn werden 16e-eeuwse stadsmuren blootgelegd – een opmerkelijke ontdekking die via een openbare tentoonstelling van de archeologische vondsten met de gemeenschap werd gedeeld.

Duurzaamheid

De stedelijke mobiliteit verbeteren, de straten van de stad groener maken en de wijken van Antwerpen met elkaar verbinden via beter openbaar vervoer

  • Er rijden nu tramlijnen rechtstreeks van de Park & Ride-faciliteiten naar het stadscentrum, waardoor het autoverkeer op belangrijke verkeersaders afneemt en de luchtkwaliteit in heel Antwerpen verbetert.
  • Langs de tramlijnen werden op regelmatige afstanden vier inheemse boomsoorten aangeplant – platanen, elzen, wintereiken en gewone linden – waardoor groene corridors door het stedelijke landschap ontstonden.
  • Er werd een uitgebreid programma voor geluidsbeperking ontwikkeld, waarbij gebruik werd gemaakt van ingebouwde spoorconstructies, elastische matten en zwevende vloerplaten, aangevuld met op maat gemaakte maatregelen voor elk trajectgedeelte om omwonenden en bedrijven te beschermen.
  • Een uitgebreid programma voor betrokkenheid van de gemeenschap tijdens de bouw omvatte openluchttentoonstellingen op 10 locaties, nieuwsbrieven voor elk projectgebied, een directmailcampagne naar 25.000 lokale bedrijven en regelmatige openbare rondleidingen op de bouwplaats.
  • Tijdens de bouwfase werden er veiligheidsbezoeken georganiseerd voor lokale schoolkinderen.
  • Het Invesis Sustainability Fund ondersteunt onderzoek naar het gebruik van opgevangen regenwater voor het reinigen van tramrails en onderzoekt mogelijkheden voor duurzamere spoorwegmaterialen.
Van het aanplanten van inheemse bomen tot 25.000 rechtstreekse mailings naar de gemeenschap – zo houden we Antwerpen voortdurend op de hoogte, betrokken en beter verbonden.