Gevangenis van Dendermonde
Klant

Gebouwbeheer

Locatie

Dendermonde, België

Gevangenis van Dendermonde

Het realiseren van een moderne, duurzame detentie-inrichting die is ontworpen met het oog op de waardigheid en de re-integratie van gedetineerden.

In het begin van de jaren 2000 kampten de Belgische gevangenissen met ernstige overbevolking, waardoor de druk op de detentie-infrastructuur steeds verder toenam. De gevangenis van Dendermonde werd in opdracht van het Belgisch Bouwagentschap gerealiseerd als onderdeel van het regeringsmasterplan uit 2008 voor detentie onder humane omstandigheden – een instelling met 444 bedden die is ontworpen met het oog op re-integratie, duurzaamheid en het welzijn op lange termijn van gedetineerden en personeel.

Financiële afronding

februari 2020

Bouwperiode

2020 - 2022

Concessieperiode

25 jaar

Teruggave

okt-47

Klant

Gebouwbeheer

Locatie

Dendermonde, België

Sponsor/Investeerder

Invesis

Consortium

Poort van Dendermonde

Engineering, inkoop en bouw

BAM Interbuild BV

Exploitatie en onderhoud

BAM Facility Management BV

Kapitaalwaarde

€117m

Samenwerking met het Belgisch Agentschap voor Gebouwen voor het ontwerpen, bouwen en onderhouden van een toonaangevende detentie-inrichting

Het Belgische gevangeniswezen stond al jarenlang onder toenemende druk, waarbij de overbevolking de dringende behoefte aan nieuwe, speciaal voor dit doel gebouwde faciliteiten onderstreepte. In het Masterplan voor detentie en internering onder humane omstandigheden uit 2008 stelde de Belgische regering een programma op om dit aan te pakken – en Dendermonde was een van de belangrijkste projecten daarin.

In 2020 kende het Belgisch Agentschap voor Gebouwen het DBFM-contract toe aan Poort van Dendermonde, met Invesis als enige investeerder en beheerder van de projectvennootschap. In samenwerking met BAM Interbuild voor de bouw en BAM Facility Management voor een onderhoudscontract van 25 jaar heeft het consortium de gevangenis met 444 bedden in oktober 2022 op tijd opgeleverd – een aanzienlijke prestatie gezien de uitdagingen die COVID-19 tijdens de bouw met zich meebracht.

De gevangenis is ontworpen door THV Jaspers-Eyers, Stephane Beel en Archivolt Architects, waarbij de kernprincipes van overzichtelijkheid, daglicht, oriëntatie en veiligheid centraal stonden – met als doel een omgeving te creëren die zowel rehabilitatie als veiligheid bevordert. Nog binnen het eerste jaar na de ingebruikname werd de capaciteit met nog eens 44 plaatsen uitgebreid dankzij een actieve samenwerking met de opdrachtgever.

Tijdige levering tijdens een wereldwijde pandemie – en een capaciteitsuitbreiding van 10% binnen het eerste jaar na de opening.
774 zonnepanelen, een warmtekrachtkoppelingsinstallatie en een regenwateropvanginstallatie – een installatie die is ontworpen om 25 jaar lang efficiënt te functioneren.
Innovatie

Integratie van zonne-energie, warmtekrachtkoppeling en duurzaam ontwerp om een efficiënte en statige faciliteit te realiseren

Bij het ontwerp van de gevangenis van Dendermonde stond duurzaamheid centraal. De 774 zonnepanelen die op de daken zijn geïnstalleerd, wekken jaarlijks 432 MWh elektriciteit op, aangevuld door een warmtekrachtkoppelingsinstallatie die extra warmte en elektriciteit levert. Efficiënte isolatie, vloerverwarming en ledverlichting in het hele complex dragen allemaal bij aan een lager energieverbruik.

16 regenwateropvangtanks met een gezamenlijke capaciteit van 320.000 liter vangen water op voor toiletspoeling en de was, aangevuld met groene daken en waterbesparende sanitairarmaturen. Voor het draagwerk is gekozen voor prefabbeton: duurzaam, onderhoudsarm en geschikt voor een snellere bouw. Momenteel wordt samen met de opdrachtgever onderzocht of er extra zonnepanelen en laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen kunnen worden aangebracht.

Gevangenis van Dendermonde
Duurzaamheid

Ontwerpen met het oog op revalidatie, sociale binding en welzijn op lange termijn in Dendermonde

  • De gevangenis is ontworpen met het oog op een humane benadering van detentie, met natuurlijk licht, toegang tot de buitenlucht en functioneel ingerichte ruimtes die de rehabilitatie en re-integratie van gedetineerden in de samenleving ondersteunen.
  • Gedetineerden worden aangemoedigd om deel te nemen aan keukenwerk, werkplaatsprojecten en opleidingen – waarbij in alle vier de tuinpercelen van de celblokken werkruimtes voor de kas en de tuin zijn gepland.
  • In het kader van een kunstwedstrijd die tijdens de bouw werd gehouden, werden acht werken van lokale kunstenaars geselecteerd en permanent in het gebouw geïntegreerd, waardoor een blijvende band tussen de gevangenis en de omliggende gemeenschap tot stand kwam.
  • Het project heeft ongeveer 250 banen opgeleverd voor mensen uit de omliggende gemeenschappen.
  • Eind 2024 werd een uitgebreide fietsenstalling opgeleverd, waarmee medewerkers en bezoekers worden gestimuleerd om met de fiets naar het werk te komen.
  • Op het terrein wordt zo min mogelijk gras gemaaid om de lokale biodiversiteit te bevorderen.
Van lokale kunstinstallaties tot werkruimtes in kassen – het ontwerpen van een faciliteit waarin revalidatie in de omgeving is geïntegreerd.